هدف
:
ارتقاء  اصلاحات مشخص در
ایمنی بیماران د رراستای زمینه های مسئله ساز در مراقبت از سلامتی برای طرح درست و
بی نقص سیستم که ذاتا مراقبت از سلامتی ایمنی و با کیفیت بالا رابه دست می دهد .


 

هدف
:
ارتقاء  اصلاحات مشخص در
ایمنی بیماران د رراستای زمینه های مسئله ساز در مراقبت از سلامتی برای طرح درست و
بی نقص سیستم که ذاتا مراقبت از سلامتی ایمنی و با کیفیت بالا رابه دست می دهد .

تعاریف
:

آلودگی
:
وجود عاملی عفونی بر روی
سطحی متحرک یا غیر متحرک

خطای
دارویی :
هر گونه رویداد
قابل جلوگیری که ممکن است باعث استفاده نامناسب از دارو یابه خطر انداختن ایمنی
بیمارشود .

ایمنی
:
درجه و میزانی که براساس
آن ، ساختمان های سازمان ، محوطه ها و تجهیزات ، موجب بروز حادثه یا خطری برای
بیماران ، کارکنان یا ملاقات کنندگان نشوند.

عوارض
جانبی :
تاثیر دارو شناختی
یک دارو ، معمولا به صورت ناسازگار ، به جز آن چه داروبرای آن تجویز شده است.

انتقال
:
جابه جایی رسمی مسئولیت
مراقبت از بیمار از (1) یک واحد مراقبتی به واحد دیگر ،(2) از یک خدمات بالینی به
خدمات بالینی دیگر ،(3) از یک پزشک واحد صلاحیت به پزشک دیگر ؛(4) از یک سازمان به
سازمانی دیگر

شرح اقدامات:

نه (9) راه حل ایمنی بیمار به شرح ذیل
می باشد.


  1. توجه
    به داروهای با نام و تلفظ مشابه جهت جلوگیری از خطای دارویی

  2. توجه
    به مشخصات فردی بیمار جهت جلوگیری از خطا

  3. ارتباط
    موثر در زمان تحویل بیمار

  4. انجام
    پروسیژر صحیح در محل صحیح بدن بیمار

  5. کنترل
    غلظت محلول های الکترولیت

  6. اطمینان
    از صحت دارو درمانی در مراحل انتقالی ارایه خدمات

  7. اجتناب
    ازاتصالات نادرست سوند و لوله ها

  8. استفاده
    صرفا یکباره از وسایل تزریقات

  9. بهبود
    بهداشت دست برای جلوگیری از عفونت مرتبط با مراقبت های سلامتی

توجه به داروهای با نام و تلفظ مشابه
جهت جلوگیری از خطای دارویی:

کلیه بخش های درمانی لیستی از داروهایی
را که اسامی مشابه دارند و احتمال بروز خطا در آنها وجود دارد(چه از نظر نام و چه
از نظر شکل و ظاهر آنها) دردسترس کارکنان قراردهند. در داروخانه سرپایی بیمارستان
نیز مشابهت های دارویی در دست خط پزشکان و اشتباهات رایج در نسخه نویسی دردسترس
کارکنان قرار گیرد.برقراری ارتباط و تعامل موثر با داروخانه و مسئول فنی دارو در
ارتباط با اصلاح فرایند توزیع و مصرف دارو در مرکز به منظور افزایش ایمنی
بیمارباید صورت گیرد.لذا موارد زیرباید انجام شود:

·        
داروهای شبیه به هم (چه از نظر نام و چه از نظر شکل و ظاهر آنها)درباکسها وقفسه
های جداگانه چیدمان شود.

·        
درخصوص دارو های باغلظت بالا وخطرناک حتما باید نام دارو با برچسب جداگانه مشخص شده
باشد.

·        
رعایت فرآیند دارو دادن ازجمله تطبیق دارو باکارت دارویی دربالین بیمار ، توجه به نام
ژنریک داروها، آگاهی ازنمونه های مشابه دارویی و...

·        
قبل از اجرای فرآیتد دارودادن ازاشکال دارویی ونوع دارو آگاهی کسب نمایید.

·        
هنگام دارو دادن ، حتما" بیمار را با نام و نام خانوادگی مخاطب قرار می دهد (وی
را به اسم می خواند).

·        
هنگام دارو دادن ، یک بار دیگر مشخصات بیمار را با کارت دارویی مطابقت داده شود.

·        
هنگام آماده کردن داروها ، به دوز دارو ، شکل دارویی ،تاریخ انقضاء توجه شود

·        
هنگام دارو دادن ، نوع دارو ، دوز دارو ، و ... را مجددا" با کارت دارویی مطابقت
داده شود.

توجه به مشخصات فردی بیمار جهت جلوگیری
از خطا

کلیه گلوگاههایی که توجه به مشخصات
بیمار اهمیت حیاتی دارد مانند فرآیند تجویز داروها ، اعمال جراحی ، انتقال خون ،
اقدامات آزمایشگاهی و تحویل نوزاد به مادرو خانواده مد نظرقرار گیرد.وطبق
دستورالعمل گاید لاین شناسایی صحیح بیماران در بخش بستری و سرپایی ، انتقال خون ،
درمان دارویی ،اعمال جراحی و اقدامات آزمایشگاهی بمنظور کاهش وقوع اتفاقات
ناخواسته بهداشتی درمانی ازخطا ها جلوگیری شود.دراین بیمارستان جهت شناسایی
بیماران از نام بیمار ، کارت شناسایی ، تاریخ تولد ، مچ بند ویا بارکداستفاده می
شود.

بمنظوربه حداقل رسانیدن اتفاقات
ناخواسته ناشی از عدم شناسایی صحیح بیماران ،  الزامی است کلیه بیماران
بخش بستری بیمارستانی در دوره پذیرش در بیمارستان دارای باند شناسایی یامچ بندجهت
دریافت اقدامات درمانی ، تشخیصی و مراقبتی باشند:

1- اکیداً یادآوری می شود که استفاده از
مچ بند شناسایی توسط بیماران از مسئولیت کارکنان درمانی جهت کسب اطمینان از انجام
اقدام صحیح بر روی بیمار صحیح نمی کاهد.

2- دستبندهای شناسایی بیماران در دوسایز
بزرگسال تهیه شده است . این دستبندها در بدو پذیرش بیماران اتفاقات به صورت تحت
نظر و بیماران بستری در بخشهای مختلف ، پس از تشکیل پرونده توسط پرسنل محترم پذیرش
، نام و نام خانوادگی بیمار ،تاریخ تولد/بستری ، تشخیص، نام بخش، نام پزشک 
و درصورت امکان بارکد مخصوص در مندرجات دستبند نوشته خواهد شد.

3- صحت اطلاعات مندرج در روی باند
شناسایی بیماردر هنگام پذیرش با بیمار و یا در صورت ضرورت یکی از بستگان درجه یک
وی کنترل می شود.

4- الزامیست مشخصات بیمار با رنگ مشکی
یا آبی بر روی زمینه باند شناسایی به رنگ سفید درج یا پرینت شود .درصورت
امکان برای بیماران در معرض خطر که شامل بیماران دچار  نقایص عضوی ، خطر افتادن
، آلر‍‍‍ژی ، بیماران همودیالیزی دارای شانت ، بیماران مبتلا به سرطان بدلیل توجهات
خاص ، بیماران مسن و بی تحرکی که نیاز به تغییر وضعیت مداوم بدلیل مستعد بودن به
زخم بستر دارند ، مشخصات شناسایی بیمار با رنگ مشکی در پس زمینه سفید نوشته شده و
بر روی باند قرمز چسبانیده می شود.

5-  پرستار بخش موظف است
در ادمیت ویا هنگام تحویل بیمار وجود باند شناسایی و صحت اطلاعات مندرج را چک نماید.

6- بمنظور پیشگیری از خطا ، مشخصات
بیماران بایستی به صورت خوانا و واضح به یک روش یکسان در کل بیمارستان بر روی باند
های شناسایی نوشته 
شوند و پرستار مسئول بیمار موظف است در صورت خدشه دار شدن نوشته ، مجددأ برگ مندرجات
را از پذیرش درخواست نماید.

7- در صورتی که هر یک از اعضای تیم
درمانی بمنظور ارائه یک خدمت درمانی ، تشخیصی و یا مراقبتی باند شناسایی را از
بازوی 
یک بیمار باز نمود ، ضروریست سریعاً پس از اتمام فرآیند درمانی رأساً نسبت به بستن
باند شناسایی بر بازوی بیماراقدام نماید . لطفأ باند شناسایی بر روی میز ، ترالی یا
تخت بیمار بسته نشود.

8-سرپرستار بخش موظف است در هنگام راند
بالین بیماران هر روز صبح علاوه بر سایر وظایف ، نسبت به وجود باند شناسایی و صحت
اطلاعات مندرج در باند نیز حساسیت نشان داده و اطمینان حاصل فرماید.

9-سوپروایزر شیفت در گردش موظف است در
هنگام راند بالین در هر بخش به صورت راندم نسبت به وجود باند شناسایی و صحت
اطلاعات مندرج در باند نیز حساسیت نشان داده و اطمینان حاصل فرماید.

10- هر یک از پرسنل پرستاری به عنوان
مسئول بخش در شیفتهای عصر و شب در هنگام تغییر وتحول بخش  موظفند 
نسبت به وجود باند شناسایی و صحت اطلاعات مندرج در باند نیز حساسیت نشان داده و
اطمینان حاصل فرماید.

11- در برگه آموزش به بیمار در بدو ورود
به بخشها ویا هنگام ادمیت بیمار، ضرورت وجود دستبند و مراقبت از آن در طول مدت
بستری برای بیمار توضیح داده شود.

12- تأکید می شود هیچگاه از شماره اتاق
وتخت ؛ بیمار بعنوان شناسه وی استفاده نشود .

13- پس از بستری شدن بیمار در بخش ، در
صورت مشابهت نام و نام خانوادگی دو بیمار بستری ، ضروریست نام پدر بیماران نیز قید
گردد .

14- باندهای شناسایی به نحوی بسته شوند
که سبب فشردگی 
پوست 
نشوند.

15- در هنگام انتقال بیمار برای انجام
کلیه پرویسجر های درمانی و تشخیصی ، وجود باند شناسایی بر روی بازوی غالب الزامی
بوده و پرسنل تحویل گیرنده موظف به کنترل آن می باشد.

16- پرسنل محترم آزمایشگاه ، رادیولو‍‍ژی
، فیزیو تراپی وتغذیه موظفند در هنگام حضور بر بالین بیمار به منظور انجام اقدامات
، مشخصات بیمار فوق را با باند شناسایی تطبیق داده و اطمینان حاصل نمایند.

17-پزشکان محترم در هنگام راند بالین و
معاینه بیمار ملزم به تطابق نام بیمار با مشخصات باند شناسایی می باشند.

ارتباط موثر در زمان تحویل بیمار

آموزش کلیه پرسنل پرستاری و پاراکلینیک
توسط مسئولین بخشی وسوپروایزرین در خصوص مواردی که باید به هنگام تحویل بیمار به
واحد های مختلف (از بخش به اتاق عمل و بالعکس،از بخش به واحدهای پاراکلینیک و
بالعکس و ...) و یا از یک شیفت به شیفت دیگر به آن توجه کنند

بطور کلی مقوله ارتباط با بیمار به چند
بخش تقسیم می شود:

·        
ارتباط با بیمار قبل از بستری در بیمارستان (ارتباط نیروهای خدمات فوریتهای پزشکی با
مددجو ، و یا مددجویانی که دریافت کننده خدمات بهداشتی در سطوح اولیه پیشگیری می باشد.
)

·        
ارتباط با بیمار در زمان بستری در بیمارستان که خود شامل بدو پذیرش ، زمان بستری ،
موقعیت های ویژه ، زمان ترخیص ، ارتباط با همراهان بیماران بدحال و فوت شده و ....

·        
ارتباط با بیمار بعد از ترخیص که بیشتر مربوط به زمان پیگیری بیماری و پرستاران
بهداشت جامعه می شود.

از دسته بندی بالا تنها مورد دوم که
مربوط به زمان بستری بیمار است جزء موارد تحت پوشش توسط پرسنل درمانی بوده و باید
نکات مربوطه به آن را کاملأ رعایت نماییم.

·        
ارتباط به عنوان هسته اساسی ، بین پرستار و بیمار و بر اساس اعتماد و احترام
متقابل است.

·        
برقراری ارتباط صحیح ،مهمترین عامل در ایجاد حس اعتماد و هر چه بهتر اجرا شدن فرایند
درمان می باشد.

·        
گروههای مختلف درمانی و غیر درمانی که با بیمار در ارتباط می باشند به ترتیب شامل
: نیروهای انتظامات بیمارستان ، پرسنل پذیرش ، پرسنل تریا‍ژ ، پرسنل فوریت،تحت
نظراورژانس  ،
پزشک اسکرین ، بخشهای پاراکلینیک ( آزمایشگاه ، داروخانه ، اکو ، رادیولوژی و ...) 
بخشهای بستری و بخشهایی مانند 
اتاق عمل و...است .

انتظامات و حراست بیمارستان:

 در
واقع اولین خط ارتباط با بیمار و همراهان بیمار در بدو ورود به بیمارستان پرسنل محترم
این بیمارستان هستند 
. رعایت اصول ارتباط صحیح توسط همکاران انتظامات که در عین حال همراه با حفظ حریم
وظایف انتظامی شان می باشد ، باعث پدیدار شدن بازخورد مثبت به بیمار و همراه وی می
شود. . این ارتباط بایستی دارای ویژگیهای زیر باشد:

·        
برخورد محترمانه همراه با راهنمایی کامل جهت انجام ساده تر و سریعتر مراحل پذیرش
در مواقع اورژانس

·        
پرهیز از هر گونه درگیری لفظی و فیزیکی با ارباب رجوع و مدد جویان

·        
برقراری ارتباط صحیح بر اساس اصول مرتبط ، با مددجو و همراه به منظور آرامسازی

·        
برقراری نظم و انضباط بخشها و کنترل ورود و خروج افراد ،همراه با توضیحات کافی ،
روشن و قابل فهم جهت جلوگیری از سوء تفاهم

·        
ایجاد حس اعتماد و همدلی و برخورد دوستانه ، در عین حال جدی با همراهان

·        
خودداری از هر گونه رفتار و گفتار تهدید آمیز و خشن که باعث ایجاد حس بی اعتمادی در
فرد می شود.

ارتباط غیر کلامی:   

ارتباط غیر کلامی یکی از اصلیترین شیوه
های برقراری ارتباط می باشد.بیش از 50% پیام در هر ارتباط توسط علائم غیر کلامی 
، حدود 40% بوسیله تون صدا و فقط کمتر از 10% توسط کلمات منتقل شود.

علائم غیر کلامی شامل:

1-حرکات صورت یا Facial Expression
 ،
شاید معمولی ترین را ه بیان احساسات به شکل غیر کلامی است . این ارتباط فارغ از سن
، تحصیلات ، جنس ،زبان حتی در فرهنگهای مختلف با تفاوتی اندک و بین تمامی انسانها
مشترک می باشد. کنترل حالات غیر کلامی ناخوش آیند مانند  خشم و تحقیر توسط پرستار
در برقراری و ادامه ارتباط مؤثر می باشد.

2-وضعیت بدن یا Posture  ،
از راههای غیر کلامی ارتباطی است . یک وضعیت صاف و کشیده ،معمولأ تداعی کننده حس اعتماد
به نفس و ثبات شخصیتی بوده و 
افتادگی و خمودگی وضعیت بیانگر افسردگی و ضعف اعتماد به نفس می باشد.

3-آراستگی یا Grooming
:ظاهر تمیز و آراسته پرستار با حفظ موازین شرع و عرف می تواند در ارتباط نقش مؤثری
داشته باشد. در بیماران ، نیز 
این وضعیت بیانگر بهبود وضعیت نسبت به قبل می باشد.

4-‍ژست Gestures
: ژست ها نقش مهمی در انتقال افکار و احساسات دارند . ژست مجموعه ای از حرکات بدن
است که یک رفتار را تشکیل و ژست ویژه و مختص فرد را ایجاد می کند.

5-لحن صدا یا intonation  :
نحوه بیان یک مطلب از خود آن مطلب مهمتر است . بخصوص در کودکان فوق العاده تأثیر گذار
خواهد بود.

6-لمس یا touch
: در صورت امکان و با در نظر گرفتن موازین شرع و عرف می توان واکنش مثبتی ایجاد و
در برقراری ارتباط بعدی مؤثر باشد.

رفتارهایی که باعث اختلال در 
زنجیره ارتباط شده و در نتیجه باعث قطع ارتباط و عدم اعتماد فرد به پرستار و تیم درمان
خواهد شد شامل: قوت قلب دادن بیجا ، پاسخهای تکراری و کلیشه ای ، خصومت ، تحمیل ارزشهای
خود به بیمار ، نصیحت کردن ، کنجکاوی ، تحقیر کردن و طرد کردن به صورت کلامی و غیر
کلامی است.

راهکارهای بهبود ارتباط ، نهادینه کردن
فرهنگ ارتباط و نحوه تدوین اجرای این برنامه  ، نتیجه در پیشرفت هر
چه بیشتر کیفیت مراقبت بیمار خواهد داشت.

·        
آموزش تخصصی ارتباط با بیمار و همراهان جهت پرسنل درمانی از طریق برگزاری سمینار ،
پانل ، فیلمهای آموزشی و جزوات مربوطه انجام گیرد.

·        
تأکید بر اهمیت مبحث ارتباط به عنوان یک کلید اصلی در چک لیستها ، گاید لاینها و یا
سیاست گذاریهای کلی بیمارستان لحاظ گردد.

·        
تأکید بر ارتباط به عنوان یکی از آیتم های ارزشیابی پرسنل منظور گردد.

·        
نظارت دقیق تر مسئولان بخش و سوپروایزر های محترم در مورد استفاده عملی اصول ارتباط
توسط پرسنل با بیمار و همراهان بیمار صورت پذیرد.

·        
استفاده الزامی از کارت های شناسایی جیبی(اتیکت) مناسب که نشاندهده نام ، نام
خانوادگی و سمت فرد می باشد ، به عنوان یکی از راهکارهای ارتباط اولیه شناخته شده
است. معرفی خود به بیمار به عنوان عضوی از تیم درمان بایستی قبل از شروع هرگونه
اقدام درمانی ، انجام پذیرد.

·        
تهیه پمفلت آموزشی در مورد بیمارستان و هر بخش به صورت جداگانه و اختصاصی 
، که مشخصات بخش و قسمت های مختلف آن را برای آگاهی بیمار توضیح داده باشد.

·        
استفاده از آموزشهای گروهی برای بیماران با حال عمومی بهتر و بیمارانی که از نظر بیماری
در یک دسته بندی قرار می گیرند.

·        
تهیه کارتهای تصویری جهت برقراری ارتباط با بیمارانی که از نظر شنوایی ، گویایی دچار
مشکل بوده یا بیمار به هر دلیل قادر به برقراری ارتباط به صورت گویا نمی باشد. ( مثال
بیمار اینتوبه شده تحت درمان با 
دستگاه ونتیلاتور)

انجام پروسیژر صحیح در محل صحیح بدن
بیمار

این مسئله به خصوص در اتاق عمل بسیار با
اهمیت است لذا در صورت تصویب از چک لیست جراحی ایمن استفاده خواهد شد و در ضمن بخش
ها نیز قبل از فرستادن بیمار به اتاق عمل باید تدابیر پیشگیرانه اتخاذ نمایند.

·        
محل عمل به درستی طبق دستورپزشک مشخص شود

·        
محل عمل باپرونده بیمار ،ابراز خود بیمار ، شرح حال بیمار وتشخیصهای پرستاری صحه گذاشته
شود

·        
درصورت امکان محل عمل علامت گذاری شود

·        
محل عمل قبل از انتقال به اتاق عمل ویا اتاق تریتمنمت توسط پرستارمسئول بازبینی
وصحه گذاری شود

 فرآیند
اصلی که درپروتکل جهانی وجودداردعبارتنداز:

·        
علامت گذاری محل جراحی

·        
فرآیند تایید پیش از عمل

·        
یک زمان استراحت(یک وقفه، درست پیش از اجرای جراحی یا روش دیگر در زمانی که هرگونه
پرسش وپاسخ داده نشده یاسردرگمی درمورد بیمار،روش ،محل عمل،توسط تیم جراحی یا
اجرای روش رفع می شود) که فوراً پیش از شروع یک روش منظور می شود.

علامت گذاری روی محل جراحی،
بیماررادخالت داده وبانشانه ای بدون ابهام انجام می شود.نشانه می بایست درکلیه
بخشها به صورت یک دست به کاررود.باید توسط کسی که اجرای روش رابه عهده دارد انجام
شود، باید درصورت امکان هنگامی که بیمار بیدار وبه هوش است صورت بگیردومی بایست پس
از اینکه بیمارآماده عمل شد، قابل رویت باشد. محل عمل درتمام موارد علامت گذاری می
شود، شامل محل جانبی وکناری،ساختارهای چندگانه(انگشتان دست وپا ، جراحات) سطوح
چندگانه(ستون فقرات).

مقصوداز فرآیند تایید پیش از عمل این
است که:

·        
تایید محل، روش وبیمارصحیح

·        
حصول اطمینان از این که تمام مدارک ، تصویرها وتحقیقات مرتبط دردسترس هستند، به
صورت مناسب برچسب زده شده اند ودرمعرض دید قرار دارند

·        
تایید اینکه تمامی تجهیزات مورد نیازویا درون کاشت هاimplants
آماده هستند.

وقت استراحت فرصتی است تاهر پرسش بی
جواب یا سردرگمی وبی نظمی حل وفصل شود. وقت استراحت درهمان مکان اجرای کارطی می
شود؛ درست پیش از شروع کار وباشرکت تمامی اعضاء تیم جراحی باید صورت گیرد واز چک
لیست جراحی ایمن برای کلیه بیماران استفاده گردد.

کنترل غلظت محلول های الکترولیت

یک مسئله متداول که درمورد ایمنی داروها
از آن ذکر می شود ، توزیع سهوی الکترولیتها است(برای مثال:پتاسیم کلرایدباغلظت 2meq/ml یابیشتر؛فسفات پتاسیم ؛سدیم کلرایدباغلظت 9درصد یابیشتر وسولفات
منیزیم با غلظت50درصد یابیشتر)جهت جلوگیری ازخطا ها خصوصاٌ مواقع بکارگیری نیروی
انسانی استخدام جدید، کارورزویا طرحی به نکات ذیل بایدتوجه شود.

·        
حتی الامکان داروهای باغلظت بالا دربخش نگهداری نشود

·        
داروهای موردنظر ازدیگر دارو ها به صورت واضح جدا شود.

·        
کلیه داروهای یادشده با اتیکت قرمز جدا شود

·        
هنگام مصرف دارو به دستور پزشک دوباره چک شود

·        
نحوه مصرف ورقیق کردن آن درمعرض دید همکاران قرار گیرد

·        
علائم حیاتی بیماردرحین مصرف دارویی به صورت متوالی چک وثبت گردد

·        
دستورالعمل نحوه رقیق سازی وتهیه دوز موردنظربیمارطبق دستورپزشک دردسترس باشد

·        
درصورت تشابه شکلی با اتیکت رنگی از هم جدا شود

اطمینان از صحت دارو درمانی در مراحل
انتقالی ارایه خدمات

یکی از علل عمده ایراد صدمه به بیماران
به هنگام ارائه خدمات درمانی، وقایع مربوط به داروها هستند . خطاهای داروئی به
هنگام تهیه ، تجویز ، توزیع و دادن  دارو
به بیمار و پایش آن رخ می دهند ولیکن میزان بروز خطا به هنگام تجویز دارو و دادن آن
به بیمار شایعتر برآورد می گردد.رعایت دستورالعمل تلفیق دارویی دربخشها الزامی می باشد
وبدنبال آن پایش تطابق دستور پزشک با گزارش پرستاری به صورت منظم روزانه چک
شود.برای کلیه بیماران ازفرم تلفیق دارویی برای جلوگیری ازتداخلات دارویی وآموزش
هنگام ترخیص استفاده شود.

اجتناب ازاتصالات نادرست سوند و لوله ها

در بازدیدهای سوپروایزری این گزینه
بصورت یکی از سوالات چک لیست مطرح می باشد و روزانه در بخش هایی که مورد بازدید
قرار می گیرد کنترل می گردد. توجه به سایز ،تاریخ انقضاء،  مدت زمان استفاده از
آن ودستور پزشک از الزامات کنترل آن می باشد.

استفاده صرفاً یکباره از وسایل تزریقات

دراین بیمارستان کلیه وسایل تزریق یک
بارمصرف می باشد. تزریق یکی از روشهای شایع در تجویز داروها می باشد.بدیهی است که
در صورت عدم رعایت استانداردهای آن ، خطرات زیادی برای ارائه دهنده خدمت- گیرنده
خدمت و جامعه خواهد داشت.لذا توجه به دستورالعمل تزریقات ایمن ازالزامات می باشد
انجام تزریقات بر اساس استانداردهای زیر صورت گیرد:  /

1.    استفاده از وسایل استریل.

2.    برای هر تزریق، از یک
سرنگ یکبار مصرف جدید استفاده کنید.  

3.    از یک سرنگ و سر سوزن
استریل یکبار مصرف جدید، برای هر بار تلقیح هر نوع واکسن و یا دارو استفاده کنید. 

4.    از آلودگی وسایل ( سرنگ-سرسوزن
و ویالها )پیشگیری کنید.  

5.    روی یک میز یا سینی تمیز
که مخصوص تزریقات می باشد و احتمال آلودگی سرنگ و سر سوزن وجود ندارد، وسایل تزریق
را آماده نمایید. 

6.    
حتی المقدور از ویالهای تک دوزی دارو استفاده کنید. 

7.    در صورتی که ملزم به
استفاده از ویالهای چند دوزی دارو هستید برای هر بار کشیدن دارو از سر سوزن استریل
استفاده نمایید. 

8.    هنگامی که سر آمپول را
می شکنید ،با قرار دادن لایه نازک گاز تمیز مابین انگشتان دست خود و جدار آمپول ،انگشتان
خود را از آسیب و صدمه محافظت نمایید. 

9.    قبل از اقدام برای تزریق
به بیمار، کلیۀ داروهای تزریقی را ازنظر کدورت،شکستگی جدارۀ آنها و تاریخ انقضاء
بررسی نموده و در صورت مشاهدۀ هر یک ازاین موارد ،آنها را به نحوه صحیح دفع
نمایید.  

10.توصیه های اختصاصی کارخانه سازنده را
در ارتباط با نحوۀ استفاده،نگهداری و جابجایی دارو مورد توجه قرار دهید.

11.در صورت تماس سر سوزن با سطوح غیر
استریل،آن را به نحوه صحیح دفع نمایید. 

12.قبل از آماده کردن دارو و
تزریق،دستهای خود را با آب وصابون بشویید و یا با استفاده از الکل ضد عفونی
کنید.در صورتی که بین تزریقات ،دست شما کثیف یا آلوده به خون و مایعات بدن بیمار
گردید،رعایت بهداشت دست ضروری است.

13.از تزریق به بیمار در نواحی نا سالم
پوستی اجتناب نمایید. 

14.نیازی به ضد عفونی کردن سر ویال
(جدید ) نیست ولی در صورت نیاز،از سوآپ تمیز والکل 70 درجۀ تازه استفاده نمایید.از
گلوله های پنبۀ آغشته به الکل موجود در ظرف پنبه الکل استفاده نکنید. 

15.از کاربرد مادۀ ضد عفونی در زمان
تزریق واکسن ویروس زندۀ ضعیف شده برای تلقیح اجتناب نمایید. 

16. قبل از تزریقات اگر محل تزریق بصورت
مشهود کثیف باشد، حتما پوست را بشویید. 

17.سرنگ وسر سوزن را از نظر وجود پارگی
بسته بندی چک کنید و به تاریخ انقضاء آن توجه نمایید.

18.اگر سر پوش گذاری سر سوزن لازم باشد ،تکنیک استفاده
از یک دست را بکار ببرید. 

بهبود بهداشت دست برای جلوگیری از عفونت
مرتبط با مراقبت های سلامتی

اجرای دستورالعمل بهداشت دست در مراکز
درمانی تدوین شده توسط وزارت بهداشت ،درمان وآموزش پزشکی دربخشها رعایت وکنترل
پایش قرار گیرد. باید توجه داشت که شستن دست ها به تنهایی مهمترین راه پیشگیری از
عفونت های بیمارستانی به شمار می آید. شستن دست ها توسط صابون های معمولی یا انواع
ضدمیکروبی صورت توصیه می گردد. شستن دست با صابون های معمولی و آبکشی باعث می شود
تا میکروارگانیسم ها به روش مکانیکی از روی پوست زدوده شوند و شستن دست با محصولات
ضد میکروبی علاوه بر زدودن مکانیکی میکروبها باعث کشته شدن میکروارگانیسم ها
یامهار رشد آن ها نیزمی گردد.

پوست دست کارکنان پزشکی دارای
میکروارگانیسم های مقیم و انواع موقت است. اکثر میکروب های مقیم پوست در لایه های
سطحی قراردارند ولی حدود 10 تا 20 % آن ها در لایه های عمقی اپیدرم قرار دارند که
بدنبال شستشوی دست ها با صابون های معمولی پاک نمی شوند ولی معمولا بوسیله مواد ضد
میکروبی، کشته شده یا رشدشان مهار می گردد. شستن دست ها با صابون معمولی باعث
زدودن میکروب های موقتی پوست خواهد شد.

مواردی که باید دستها شسته شوندعبارتند از :

·        
در فواصل تماس با بیماران و قبل از تهیه داروهای بیماران

·        
قبل از مراقبت از بیماران آسیب پذیر مانند نوزادان و افراد دچارسرکوب شدید سیستم ایمنی

·        
قبل از انجام اقدامات تهاجمی

·        
بعد از دست زدن به اشیایی که احتمال آلودگی آن ها با میکروب های بیماریزا وجود دارد
و یا پس از مراقبت از بیمارانی که احتمال دارد با میکروب هایی که از لحاظ
اپیدمیولوژی اهمیت خاصی دارندکلونیزه شده باشند مانند باکتری های مقاوم به چند نوع
آنتی بیوتیک

·        
قبل و بعد از تماس با زخم

·        
پس از در آوردن دستکش ها از دست.

روشهای رعایت بهداشت دست عبارتنداز:

الف- روش Hand rub 
:

بمنظورضد عفونی دست با استفاده از محلول
های مایع 
با بنیان الکلی جهت Hand rub مقدار کافی از محلول را در کف دست خود ریخته
و تا زمانی که دستها کاملاً خشک شوند آنها را بهم بمالید .

ب روش صحیح شستن دست با
آب و صابون :

·        
در صورت امکان همیشه از آب تمیز، روان و لوله کشی استفاده نمائید .

·        
ابتدا دستها را با آب مرطوب کنید سپس با استفاده از صابون دستشویی دستها را بهم بمالید
بنحوی که کلیه سطوح دستها را بپوشاند.    

·        
با استفاده از حرکات چرخشی کف دستان و بین انگشتان را محکم بهم بمالید .

·        
دستها را کاملاً آبکشی نمائید .

·        
با حوله پارچه ای تمیزو یا حوله کاغذی یکبار مصرف دستها را کاملاًخشک نمائید .

·        
با همان حوله یا دستمال کاغذی استفاده شده 
شیر آب را ببندید و سپس جهت شستشوی مجدد حوله را به بین مخصوص لاندری کثیف و یا در
صورتی که دستمال یکبار مصرف است آن را در سطل آشغال بیندازید .

 

 

  • o    منابع:  
  1. استاندارد های اعتبار بخشی
    بیمارستان در ایران
  2. آشنایی با مبانی حاکمیت
    بالینی
  3. استاندارد بین المللی
    اعتبار بخشی بیمارستانها jci
  4. 4.    گلایدلاین شناسایی صحیح
    بیماران در بخش بستری و سرپایی ، انتقال خون ، درمان دارویی ، اعمال جراحی و
    اقدامات آزمایشگاهی به منظور کاهش وقوع اتفاقات ناخواسته بهداشتی درمانی
  5. دستور العمل تلفیق دارویی
    همگام بستری
  6. دستورالعمل رعایت بهداشت
    در مراکز بهداشتی درمانی استاندارد مرجع پرستاری